Etik İlkeler ve Yayın Politikası
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
Yayın Etiği
International Journal of Physical Activity, Nutrition and Health (IJPANH), yüksek kaliteli, özgün araştırma, derleme makaleleri, editöre mektuplar, vaka raporları gibi açık erişimli, disiplinlerarası bir akademik dergidir. IJPANH, fiziksel aktivite, beslenme ve sağlık bilimleri alanlarında yüksek kaliteli, hakemli araştırma yayınlamayı hedeflemektedir ve öncelikli olarak çok disiplinli nitelikteki makalelere yer vermektedir.
International Journal of Physical Activity, Nutrition and Health'a gönderilen makaleler daha önce başka bir yerde yayımlanmamış ya da yayımlanmak üzere gönderilmemiş olmalıdır. IJPANH'ye gönderilen çalışmalar, etik ve bilimsel standartlara uygun olmalıdır. Yayınlanan makalelerin bilimsel, etik ve yasal sorumlulukları yazar(lar)ına aittir ve editör, editör kurulu ve diğer kurul üyelerinin görüşlerini yansıtmaz. IJPANH, Yayın Etiği İlkeleri'ni, Yayın Etiği Komitesi (COPE), Açık Erişim Dergileri Dizini (DOAJ), Açık Erişim Akademik Yayıncılar Derneği (OASPA) ve Uluslararası Tıp Dergisi Editörleri Konseyi (ICMJE) tarafından yayımlanan ilkeleri benimsemiştir. Ayrıca, IJPANH, TÜBİTAK ULAKBİM çatısı altında DergiPark tarafından belirlenen yayın ilkelerini uygulamaktadır. Bu ilkelere uygun olarak hazırlanan kılavuzlar aşağıda sunulmuştur:
Yayıncı Etik Sorumlulukları
IJPANH, 2023 yılından itibaren yayın kurulunun veya editör kurulunun yönetiminde yayınlanan bir dergidir. Dergi, bilimsel çalışmaların etik ilkelere uygun olarak yayımlanmasını savunur ve kar amacı gütmeyen bir şekilde faaliyet gösterir.
- Yayıncı, iletişim gücünü herhangi bir kişisel çıkar gözetmeden doğru şekilde kullanmalı ve hedef kitlesini doğru bir şekilde yönlendirmelidir.
- Yayıncı, yayımlanan her eserin sahipliğini ve telif hakkını korur ve her yayımlanan ürünü arşivleme görevini üstlenir.
- Yayıncı, derginin web sayfasında dergiye açık, elektronik ve ücretsiz erişim sağlar.
- Yayıncı, editoryal bağımsızlığı garanti eder, hakem değerlendirme sürecine saygı gösterir ve editoryal kararlara müdahale etmez.
- Yayıncı, cilt ve sayıların zamanında yayımlanmasını garanti eder.
- Yayıncı, bilimsel çalışmanın bütünlüğünü korur.
- Yayıncı, yayıncı, editörler ve üçüncü şahıslar arasındaki ilişki kurallarını sözleşmelerde düzenler, fikri mülkiyeti ve telif hakkını korur, gizliliğe saygı gösterir ve editoryal bağımsızlığı destekler.
- Yayıncı, etik dışı bir durumla karşılaşıldığında derhal iletişime geçilebilecek bir birim sağlar.
International Journal of Physical Activity, Nutrition and Health Editör Kurulunun Sorumlulukları
International Journal of Physical Activity, Nutrition and Health Editör Kurulu, dergiye gönderilen her makale ve sonrasında yayımlanan makalelerle ilgili sorumluluk taşır. Editör Kurulu, bu sorumluluğun tamamen kamu yararına dayalı olduğunu ve dergi ile ilgili konularda bağımsız kararlar almayı gerektirdiğini kabul eder. Yayıncı ile Editör Kurulu arasındaki ilişki, bağımsızlık ilkesine dayalıdır ve editörlerin verdiği kararlar yayıncıdan ve diğer kişi ve kuruluşlardan bağımsızdır.
- Editör Kurulu, dergiyi sürekli geliştirmeyi ve yayın kalitesini artırmayı hedefler.
- International Journal of Physical Activity, Nutrition and Health editörleri, derginin yayın politikalarını uygulamakla sorumludur.
- Dergi tarafından benimsenen çift kör hakem değerlendirme yöntemi ve değerlendirme süreçlerini uygulayarak, her makale için objektif ve zamanında bir değerlendirme sağlamak amacıyla hakemlerin kimlik bilgilerini gizli tutarlar.
- International Journal of Physical Activity, Nutrition and Health editörleri, ilgili araştırma alanlarında uzmanlığa sahip hakemlere makaleleri atamakla sorumludur.
- International Journal of Physical Activity, Nutrition and Health editörleri, gönderilen makalelerin editoryal değerlendirmesini, yazarın cinsiyeti, yaşı, cinsel yönelimi, ırkı, vatandaşlığı, etnik kökeni, dini, siyasi görüşü ve kurumsal bağlılığı gibi unsurlardan bağımsız olarak bilimsel niteliklere dayanarak yaparlar.
- International Journal of Physical Activity, Nutrition and Health editörleri, editör kurulu üyeleri ve editör asistanları, makaleye dair bilgileri sadece ilgili yazara ve yayıncıya açıklayabilirler.
- International Journal of Physical Activity, Nutrition and Health editörleri, makalelerin hakem değerlendirme sürecini takip etmekle sorumludur ve hakemlerin ve editör kurulu üyelerinin yorumlarına dayanarak hangi makalelerin yayımlanacağına son kararı verirler.
- Editör Kurulu, International Journal of Physical Activity, Nutrition and Health'ta yayımlanan makalelerin yazarlarının telif haklarını korur.
- Editör ve Editör Kurulu, insan ve hayvan haklarının korunmasına dikkat etmelidir ve etik kurul onayı bulunmayan makaleleri reddetmelidir.
- International Journal of Physical Activity, Nutrition and Health editörleri, hakemler ve editörler ile ilgili etik ihlallerini takip eder. Makalelere ilişkin etik şikayetler sunulduğunda, editörler, derginin politikalarına uygun şekilde gerekli önlemleri almalıdır.
Hakemlerin Sorumlulukları
International Journal of Physical Activity, Nutrition and Health, makale değerlendirme sürecinde iki yönlü kör hakemlik ilkesini uygular. Hakemler, yazarlarla doğrudan iletişime geçemezler ve makale değerlendirme formları ve düzeltme talepleri, editör ve/veya editör kurulunun DergiPark yönetim sistemi aracılığıyla yazara gönderilir. Hakemlerin etik sorumlulukları şunlardır:
- Hakemler, yalnızca uzmanlık alanlarına uygun makaleleri kabul etmelidir.
- Tüm makaleleri, yazarın cinsiyeti, ırkı, etnik kökeni, dini, vatandaşlığı veya siyasi değerleri gibi unsurlardan bağımsız olarak içeriğine dayalı olarak tarafsız bir şekilde değerlendirmelidir.
- Hakemler, yazarlarla çıkar çatışması olduğunda değerlendirmeyi reddetmeli ve durumu editöre bildirmelidir.
- Hakemler, makaleleri değerlendirirken akademik ve yapıcı bir dil kullanmalı, kişisel hakaret içeren yorumlardan kaçınmalıdır.
- Hakemler, kabul ettikleri makalelerin değerlendirme sonuçlarını, kendilerine verilen sürede editöre ve editör kuruluna iletmelidir.
- Hakemler, makale ile ilgili tüm bilgileri gizli tutmalıdır.
Yazarlar İçin Etik İlkeler
Yazarlar, akademik yayın sürecinde önemli bir role sahiptir ve bilimsel bilgilerin doğruluğu ve bütünlüğünü sağlamalıdırlar. Yazarların sorumlulukları şunlardır:
- Yazarlar, eserlerinin kendilerine ait ve özgün olduğunu garanti etmelidir. Daha önce başka bir yerde yayımlanmamış ve yalnızca International Journal of Physical Activity, Nutrition and Health’a gönderilmiş olmalıdır.
- Yazarlar, makalelerini yalnızca bir dergiye göndermelidir. Aynı makaleyi aynı anda birden fazla dergiye göndermek, etik dışı bir yayın davranışı olup kabul edilemez.
- Yazarlar, yayıncıya makalelerinin tüm telif haklarının sınırsız ve süresiz olarak verildiğini onaylamalıdır.
- Başka kaynaklardan alınan materyaller (kendi yayımlanmış yazıları da dahil) açıkça belirtilmeli ve gerekli izinler alınmalıdır.
- Yazar(lar), makalelerinde kullandıkları kaynakları etik ilkelere uygun olarak uygun şekilde atıfta bulunmalıdır.
- Yazarlar, sunmuş oldukları çalışmanın başkalarının haklarını ihlal etmediğini, özellikle de gizlilik ve fikri mülkiyet haklarını ihlal etmediğini garanti etmelidir.
- Yazarlar, sundukları verilerin doğru olduğunu ve manipülasyona uğramadığını garanti etmelidir.
- Yazarlar, makalelerini gönderdiklerinde mevcut veya potansiyel çıkar çatışmalarını açıkça belirtmelidir.
- Yazar(lar), makalelerinin etik kurul onayını, deneysel çalışmalar, anket, ölçek, görüşme, gözlem, odak grup çalışması gibi nicel veya nitel veri toplama gerektiren çalışmalar için, etik kurulun adı, karar tarihi ve sayısını, metodoloji kısmı ile baş ve son sayfalarda belirtmelidir. Ayrıca, etik kurul onay belgesini sisteme yüklemelidir.
- İnsanlar ve hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalar için, araştırmanın uluslararası bildirgeler, kılavuzlar vb. (Helsinki Deklarasyonu gibi) ile uyumlu olarak yapıldığını belirtmelidir.
- Yazarlar, çalışmalarında herhangi bir hata veya yanlışlık fark ettiklerinde, yayımlanıp yayımlanmadığına bakılmaksızın editöre derhal bildirimde bulunmalıdır.
- Değerlendirme sürecinde yazarlar, makale veya ham veriler hakkında bilgi talep edilirse, talep edilen bilgileri editöre sağlamalıdır.
- Yazarlar, makalelerinin yazar listelerini doğru bir şekilde belirtmelidir. Makaleye katkı sağlamayan bireyler yazar olarak dahil edilmemelidir; yazar sıralamasını değiştirme, yeni yazar ekleme veya yazar çıkarma teklif edilmemelidir. Gönderim sırasında, yazarların adları, yazışmalardan sorumlu yazar tarafından sisteme yüklenmelidir. Editör Komitesi, sistemde herhangi bir değişiklik yapmaz.
ARAŞTIRMA ETİĞİ
İnsan ve hayvan haklarının korunması kapsamında, International Journal of Physical Activity, Nutrition and Health dergisi, ulusal ve uluslararası etik kurallara ve ilkelere tam uyum sağlamayı benimsemektedir. Yazarlar, makalelerin etik kurallara uygunluğundan sorumludur.
- Araştırma ekibi ve katılımcılar, araştırmanın amacı, yöntemleri, olası kullanımları, gereksinimleri ve katılımdan kaynaklanacak riskler hakkında tam olarak bilgilendirilmelidir.
- Araştırma katılımcıları, hiçbir zorlamaya maruz kalmadan araştırmaya gönüllü olarak katılmalıdır.
- Araştırma ekibi ve katılımcılar, araştırmanın amacı, yöntemleri, olası kullanımları ve gereksinimleri hakkında tam olarak bilgilendirilmelidir.
- Katılımcılara zarar verme ihtimali ortadan kaldırılmalıdır. Araştırma, katılımcıların risk altında olmadığı şekilde planlanmalıdır.
- Araştırmanın bağımsızlığı açık olmalı; herhangi bir çıkar çatışması beyan edilmelidir.
- İnsan deneklerle yapılan deneysel çalışmalarda, araştırmaya katılmayı kabul eden katılımcılardan yazılı onam alınmalıdır. Çocuklar ve koruyuculuk altındaki ya da akıl sağlığı bozukluğu tespit edilen kişiler durumunda, yasal vasinin onayı alınmalıdır.
- Araştırma, herhangi bir kurumda veya kuruluşta yapılacaksa, bu kurum veya kuruluştan onay alınmalıdır.
- İnsan deneklerle yapılan çalışmalarda, makale metod bölümünde katılımcılardan onam alındığı ve çalışmanın yapıldığı kurumdan etik kurul onayı alındığı belirtilmelidir.
International Journal of Physical Activity, Nutrition and Health dergisinde değerlendirilen makaleler için etik kurul onayı gereken maddeler:
- Katılımcılardan anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem ve/veya deneysel teknikler kullanılarak veri toplanması gereken nitel veya nicel yaklaşımlar ile yapılan araştırmalar,
- İnsanlar veya hayvanlar (materyal/veri dahil) ile yapılan deneysel veya diğer bilimsel amaçlı araştırmalar,
- İnsanlar üzerinde yapılan klinik araştırmalar,
- Hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalar (Deneysel hayvanlar: Fareler, Sıçanlar vb.),
- Kişisel verilerin korunması kanununa uygun olarak yapılan retrospektif çalışmalar.
Bilimsel Araştırma ve Yayın Etikleriyle Çelişen Diğer Eylemler Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etikleri Yönergesi (Yönergeye Buradan Erişebilirsiniz)
Bilimsel araştırma ve yayın etiklerine aykırı hareketler aşağıda sıralanmıştır:
- İntihal: Başkalarının özgün fikirlerini, yöntemlerini, verilerini veya eserlerini, bilimsel kurallara uygun şekilde atıfta bulunmaksızın, kendi eseriymiş gibi sunmak,
- Sahtecilik: Bilimsel araştırmalarda var olmayan veya uydurulmuş verilerin kullanılması,
- Çarpıtma: Araştırma kayıtlarının veya elde edilen verilerin sahte hale getirilmesi, araştırmada kullanılmayan cihazların veya materyallerin kullanılmış gibi gösterilmesi, araştırma sonuçlarının, destek alan kişilerin ve organizasyonların çıkarları doğrultusunda şekillendirilmesi,
- Tekrar Yayın: Aynı çalışmanın birden fazla yayında ayrı çalışmalar olarak sunulması,
- Parçalama: Bir araştırmanın sonuçlarını, araştırmanın bütünlüğünü bozacak şekilde parçalara ayırarak, uygun olmayan bir şekilde birden fazla sayıda yayınlayıp, bu yayınları ayrı çalışmalar olarak akademik terfi ve atamalarda sunmak,
- Haksız Yazarlık: Aktif katkısı olmayan kişilerin yazar olarak dahil edilmesi veya aktif katkısı olan kişilerin yazarlık dışında bırakılması, yazar sırasının haksız ve uygunsuz bir şekilde değiştirilmesi, aktif katkı sağlayan kişilerin isimlerinin sonraki baskılardan çıkarılması, aktif katkı sağlamamış bir kişinin adını yazar olarak eklemek için etkisini kullanmak.
Araştırma Yönetim Planı ve Savunmasız Grupların Dahil Edilmesi
Savunmasız gruplarla yapılan araştırmalar, WMA Helsinki Deklarasyonu’nun 19. ve 20. Maddelerine uygun olarak yapılmalı ve yasal otorite tarafından onaylanmalıdır.
Koruyucu önlemler: Savunmasız gruplarla yapılan çalışmalarda, katılımcıların haklarını korumak için özel önlemler alınmalıdır. Bu önlemler, katılımcıların fiziksel ve duygusal sağlığını korumayı hedeflemelidir.
Onam prosedürü: Katılımcılardan, araştırmanın doğasına ve katılımcının durumuna uygun bir şekilde onam alınmalıdır. Özellikle, reşit olmayan katılımcılardan veya sınırlı yetenekleri olan kişilerden, ebeveynlerden, yasal vasilerden veya uygun şekilde yetkilendirilmiş kişilerden onam alınmalıdır.
Bilgilendirilmiş onam: Katılımcılara araştırmanın amacı, prosedürleri, potansiyel riskler ve faydalar hakkında tam bilgi verilmelidir. Katılımcılar, araştırmaya katılmadan önce tüm bilgilere erişim sağlanmalıdır.
Gizlilik: Savunmasız gruplarla yapılan çalışmalarda katılımcıların gizliliği ve mahremiyeti dikkatle korunmalıdır. Katılımcıların kişisel verileri, sadece araştırma bağlamında kullanılmalı ve gizli tutulmalıdır.
Bildirim yükümlülüğü: Araştırmacılar, herhangi bir kötüye kullanım, sömürü veya ihmali şüphe ettiklerinde, bunu yetkili mercilere bildirmekle yükümlüdürler. Bu bildirim, katılımcıların güvenliği ve refahı için gereklidir.
Etik kurul onayları: Savunmasız gruplarla yapılan araştırmalarda, araştırmanın etik standartlara uygun olduğunu ve katılımcıların haklarının korunduğunu sağlamak için gerekli etik kurul onaylarının alınması gerekmektedir.
Bilimsel kalite: Savunmasız gruplarla yapılan araştırmaların bilimsel kalitesi, Helsinki Deklarasyonu, ICH ve İnsan Hakları ve Biyomedikal Sözleşmesi standartlarına uygun olmalıdır. Bu, araştırmanın iyi tasarlanmış, araştırma protokolünün doğru bir şekilde uygulanmış olması ve verilerin toplanması ve analiz edilmesi için geçerli yöntemlerin kullanılması gerektiği anlamına gelir.
Toplumsal fayda: Temel kriter, araştırmaya katılan gönüllülerin çıkarlarının, toplumsal ve bilimsel faydalardan önce gelmesidir. Savunmasız gruplarla yapılan araştırmaların toplumsal fayda sağlaması beklenmektedir.
İntihal Politikası
Gönderilen çalışmaların benzerlik oranı %15 veya daha düşük olmalıdır. Benzerlik raporu "http://www.ithenticate.com" adresinden alınır. Çalışma bir "Tez (Yüksek Lisans/Doktora)" olarak üretilmişse, yazar başlık sayfası formunda belirtilmelidir. Ayrıca, "kongrelerde sunulan sunumların" genişletilmiş versiyonu başlık sayfası formunda belirtilmelidir. Makale metninde blok benzerlik kabul edilmez.
Telif Hakkı Politikası
Yayınlanan çalışmaların tüm yayın hakları dergiyi yayımlayan kuruma aittir. Ancak, dergide yayımlanan çalışmalar, ticari olmayan, doğru şekilde alıntılanan ve yukarıda belirtilen lisans koşullarına uyulduğu takdirde, herkes tarafından kullanılabilir, kopyalanabilir, çoğaltılabilir ve uyarlanabilir. Yayınlanan çalışmalardaki görüşler ve öneriler sadece yazarlarına aittir. Dergide yayımlanan makaleler için telif ücreti ödenmez. Yazar(lar), aşağıdaki hususları kabul eder:
- Gönderilen makale, kendi özgün çalışmasıdır ve daha önce herhangi bir eserden intihal edilmemiştir.
- Tüm yazarlar, çalışmaya anlamlı bir şekilde katılmış ve bu çalışmadan kamusal sorumluluk almayı kabul etmektedir.
- Tüm yazarlar, makaleyi gönderildiği şekliyle görmüş ve onaylamıştır.
- Makale daha önce yayımlanmamış ve başka bir yerde yayımlanmak için gönderilmemiştir.
- Makaleye dahil edilen metin, illüstrasyonlar ve diğer materyaller, kimsenin mevcut telif hakkını veya diğer haklarını ihlal etmemektedir.
Bu Telif Hakkı Sözleşmesi Formu, tüm yazarlar tarafından imzalanmalı/onaylanmalıdır.
Çıkar Çatışmaları
- Yazarlar, her türlü (kurumsal, finansal, kişisel ve akademik) çıkar çatışmasını başvuru sırasında beyan etmelidir.
- Hakemler, makale değerlendirme sürecinden çıkar çatışması nedeniyle çekilmeli ve dergi editörüne bildirmelidir.
- Dergimiz, hakemlerin ve yazarların aynı kurumda çalışmamalarına dikkat etmektedir.
- Dergimizde yer alan yazılarla ilgili olarak, editörler ve editoryal kurul üyeleri, kendilerinin veya aile üyelerinin yazdığı makalelerin değerlendirilme sürecine dahil edilmemektedir.
Şikayet ve İtiraz Politikası
Editörler, yazarlardan, hakemlerden veya okuyuculardan gelen şikayetleri incelemeli ve açıklayıcı ve aydınlatıcı bir şekilde yanıtlamalıdır. Yayınlanan herhangi bir materyale yönelik şikayetler, yayının ilk yayımlandığı tarihten itibaren 2 ay içinde kabul edilir. Şikayet ve/veya itiraz durumunda, yazarların şikayetlerini, gerekçeleriyle birlikte derginin editoryal ofisine, ijpanh23@gmail.com e-posta adresine göndermeleri gerekmektedir.
Açık Erişim Politikası
International Journal of Physical Activity, Nutrition and Health, açık erişimli bir dergidir. Açık Erişim, yayınların herkes tarafından ücretsiz olarak erişilebilmesi ve kullanım sınırlamalarının az olması anlamına gelir. Araştırmanın kısıtlamasız yayılması, özellikle yazarlar, okuyucular ve fon sağlayıcılar için önemlidir. Dergi, tüm kullanıcılara makale okumayı, indirmeyi, kopyalamayı, dağıtmayı, yazdırmayı, arama yapmayı, bağlantı kurmayı, dizinlemeyi, yazılıma veri aktarımını veya başka herhangi bir yasal amaçla kullanmayı sağlar. Makale yayımlama ücreti alınmaz. Okuyucular, dergi içeriğini akademik veya eğitim amacıyla ücretsiz olarak indirebilirler. Aşağıdaki koşullar göz önünde bulundurulmalıdır:
- Atıf: Uygun kredi verilmelidir, lisansa bağlantı kurulmalı ve değişiklik yapıldıysa bilgi sağlanmalıdır. Bu işlemleri uygun şekilde yapabilirsiniz, ancak bu lisans vericisinin sizin kullanımınızı onayladığı anlamına gelmez.
- Ticari Olmayan: Bu materyali ticari amaçlarla kullanamazsınız.
- Ek Sınırlamalar Yoktur: Lisansın sunduğu izinleri hukuki koşullar veya teknolojik önlemlerle sınırlayamazsınız.